توجه و احترام به اولیا ی الهی فی الجمله مورد قبول کلیه فرق اسلامی می باشد؛ اما آنچه گزینه اختلاف هست، مقدار توجه به آن ها میباشد. برخی از مسلمان ها (به خصوص وهابیت) راجع به توجه به قبور اولیا، نگاهی دشوار گیرانه و حداقلی دارند و بسیاری از اموری که مسلمانان انجام می دهند را کفر یا دارای شائبه کفر می دانند؛ اما اکثری از مسلمانها این نگاه را نپذیرفته و دلایلی بر جواز آن اقامه می کنند که این دو نگاه، سرمنشأ اختلافات زیادی بین مسلمانها گردیده است.
یک کدام از مسائل گزینه بحث در بین فرق اسلامی، مورد مسجد قرار دادن قبور اولیای الهی هست. مهم ترین حسینیه نصرت مشهد داستان مورد مشاجره، روایتی از حضرت رسول6 میباشد که یهود و نصاری را به خاطر مسجد قرار دادن قبور پیامبران شان آیتم لعن و مذمت قرار داده و مسلمانان را از این عمل بر حذر داشته اند؛ اما چون در حدیث، مصداق مسجد قرار دادن بیان نشده، عرصه برای برداشت های شخصی و متعدد باز شده است.
این تفحص تلاش دارااست تا طریقه وهابیت و نظریه پرداز آنها یعنی ابن تیمیه، و مذهب حنفی (از گران قدر ترین مذاهب اهل سنت) را در مصداق شناسی مسجد قرار دادن قبور اولیا به صورت تطبیقی بررسی کند و پیرو با تفصیل بیشتر، به چهار مورد مصداقی بپردازد، تا موردها اتفاقی و اختلافی فریقین بیشتر روشن شود.
سوال این می باشد که آیا مسجد قرار دادن قبور اولیا، مورد قبول وهابیت و احناف میباشد؟ این دو تیم چه مواردى را جایز و چه مواردى حرام را می دانند و دلیل آنها چیست؟ این زمینه هرچند در کتاب های علمای وهابیت و حنفی به صورت پراکنده نقل شده، اما جمع مصادیق مسجد قرار دادن قبور از نگاه دو فرقه و رسیدگی تطبیقی فی مابین آنها صورت نگرفته می باشد.
فرض بر این میباشد که گرچه این دو دسته، در برخی از مصادیق هم تامل می باشند، البته در برنده مصادیق اورده شده اختلاف فکری دارند و علمای حنفی راه و روش معتدل تری در پیش گرفته اند.
التفات بیان این مقاله آنجا روشن میشود كه ابن تیمیه و وهابیت، این آیتم را همانطور كه بیان شود از مصادیق شرک[1]یا باعث ورود به شرک می دانند؛[2] از طرفی هم سعی دارا هستند تا طریقه تحریمی مسجد قرار دادن قبور را، عقیده همگی مسلمان معرفی كنند.[3]
ابن عبدالوهاب میگوید: ائمه اسلام بر عدم مجوز تشکیل داد مساجد بر قبور و نماز نزد قبر، رخداد داراهستند.[4]
بیان حدیث نبوی
حدیثی كه برای نهی کردن مسجد قرار دادن قبور اورده شده، به لغت ها متفاوت در كتب شیعه و سنی نام برده كه به یکسری مورد آن اشاره می کنیم.
نبی اسلام6 میفرمایند: آفریدگار یهود و نصارى را لعنت كند كه قبرهاى پیامبران خود را مسجد قرار داده اند.[5] در برخی احادیث دیگر به جای عبارت "لعن الله" عبارت "قاتل الله"[6] گفته شده میباشد.
در حدیث دیگری می فرمایند: مطلع باشید پیشینیان شما، قبرهاى پیامبران و صالحان خود را مسجد آدرس حسینیه نصرت مشهد قرار مىدادند؛ هیچ وقت قبور را مسجد نگیرید؛ من شمارا از آن فعالیت بازداشتن می كنم.[7]
او در روایتی دیگر فرمودند: قبرم را قبله و مسجد قرار ندهید؛ همانا خداوند، هنگامی که قوم و قبیله یهود قبر پیامبران خود را مسجد قرار دادند، لعن و نفرین فرمود.[8]
ام حبیبه و ام سلمه (همسران پیامبر خدا6) در كشور حبشه تصاویرى دیدند و مشاهدات خود را برای پیامبر6 ذکر کردند؛ بعد از آن پیامبر6 فرمودند: آنان مردمى میباشند كه هرگاه مرد صالحى از آن ها مىمیرد، بر قبر او مسجدى مىساختند و صورت هایی را تصویر مىكردند. آنان بدترین مردم نزد خداوند در روز قیامت مىباشند.[9]
ابن عباس نقل مىكند: رسول خدا6 زنانى كه قبور را زیارت مىكنند و كسانى كه آنان را مسجد رزرو حسینیه نصرت مشهد اتخاذ كرده و چراغ روشن مىكنند، لعن كردند.[10]
استارت ما یحتاج میباشد مصادیق مسجد قرار دادن قبور از نگاه دو گروه روشن گردد و درپی، به تحقیق بارزترین مصادیق ممانعت پرداخته خواهد شد:
مصادیق مسجد قرار دادن قبور اولیا از دید فریقین
الف: طریقه وهابیت
توجه و احترام به اولیا ی الهی فی الجمله مورد قبول کلیه فرق اسلامی می باشد؛ اما آنچه گزینه اختلاف هست، مقدار توجه به آن ها میباشد. برخی از مسلمان ها (به خصوص وهابیت) راجع به توجه به قبور اولیا، نگاهی دشوار گیرانه و حداقلی دارند و بسیاری از اموری که مسلمانان انجام می دهند را کفر یا دارای شائبه کفر می دانند؛ اما اکثری از مسلمانها این نگاه را نپذیرفته و دلایلی بر جواز آن اقامه می کنند که این دو نگاه، سرمنشأ اختلافات زیادی بین مسلمانها گردیده است.
یک کدام از مسائل گزینه بحث در بین فرق اسلامی، مورد مسجد قرار دادن قبور اولیای الهی هست. مهم ترین حسینیه نصرت مشهد داستان مورد مشاجره، روایتی از حضرت رسول6 میباشد که یهود و نصاری را به خاطر مسجد قرار دادن قبور پیامبران شان آیتم لعن و مذمت قرار داده و مسلمانان را از این عمل بر حذر داشته اند؛ اما چون در حدیث، مصداق مسجد قرار دادن بیان نشده، عرصه برای برداشت های شخصی و متعدد باز شده است.
این تفحص تلاش دارااست تا طریقه وهابیت و نظریه پرداز آنها یعنی ابن تیمیه، و مذهب حنفی (از گران قدر ترین مذاهب اهل سنت) را در مصداق شناسی مسجد قرار دادن قبور اولیا به صورت تطبیقی بررسی کند و پیرو با تفصیل بیشتر، به چهار مورد مصداقی بپردازد، تا موردها اتفاقی و اختلافی فریقین بیشتر روشن شود.
سوال این می باشد که آیا مسجد قرار دادن قبور اولیا، مورد قبول وهابیت و احناف میباشد؟ این دو تیم چه مواردى را جایز و چه مواردى حرام را می دانند و دلیل آنها چیست؟ این زمینه هرچند در کتاب های علمای وهابیت و حنفی به صورت پراکنده نقل شده، اما جمع مصادیق مسجد قرار دادن قبور از نگاه دو فرقه و رسیدگی تطبیقی فی مابین آنها صورت نگرفته می باشد.
فرض بر این میباشد که گرچه این دو دسته، در برخی از مصادیق هم تامل می باشند، البته در برنده مصادیق اورده شده اختلاف فکری دارند و علمای حنفی راه و روش معتدل تری در پیش گرفته اند.
التفات بیان این مقاله آنجا روشن میشود كه ابن تیمیه و وهابیت، این آیتم را همانطور كه بیان شود از مصادیق شرک[1]یا باعث ورود به شرک می دانند؛[2] از طرفی هم سعی دارا هستند تا طریقه تحریمی مسجد قرار دادن قبور را، عقیده همگی مسلمان معرفی كنند.[3]
ابن عبدالوهاب میگوید: ائمه اسلام بر عدم مجوز تشکیل داد مساجد بر قبور و نماز نزد قبر، رخداد داراهستند.[4]
بیان حدیث نبوی
حدیثی كه برای نهی کردن مسجد قرار دادن قبور اورده شده، به لغت ها متفاوت در كتب شیعه و سنی نام برده كه به یکسری مورد آن اشاره می کنیم.
نبی اسلام6 میفرمایند: آفریدگار یهود و نصارى را لعنت كند كه قبرهاى پیامبران خود را مسجد قرار داده اند.[5] در برخی احادیث دیگر به جای عبارت "لعن الله" عبارت "قاتل الله"[6] گفته شده میباشد.
در حدیث دیگری می فرمایند: مطلع باشید پیشینیان شما، قبرهاى پیامبران و صالحان خود را مسجد آدرس حسینیه نصرت مشهد قرار مىدادند؛ هیچ وقت قبور را مسجد نگیرید؛ من شمارا از آن فعالیت بازداشتن می كنم.[7]
او در روایتی دیگر فرمودند: قبرم را قبله و مسجد قرار ندهید؛ همانا خداوند، هنگامی که قوم و قبیله یهود قبر پیامبران خود را مسجد قرار دادند، لعن و نفرین فرمود.[8]
ام حبیبه و ام سلمه (همسران پیامبر خدا6) در كشور حبشه تصاویرى دیدند و مشاهدات خود را برای پیامبر6 ذکر کردند؛ بعد از آن پیامبر6 فرمودند: آنان مردمى میباشند كه هرگاه مرد صالحى از آن ها مىمیرد، بر قبر او مسجدى مىساختند و صورت هایی را تصویر مىكردند. آنان بدترین مردم نزد خداوند در روز قیامت مىباشند.[9]
ابن عباس نقل مىكند: رسول خدا6 زنانى كه قبور را زیارت مىكنند و كسانى كه آنان را مسجد رزرو حسینیه نصرت مشهد اتخاذ كرده و چراغ روشن مىكنند، لعن كردند.[10]
استارت ما یحتاج میباشد مصادیق مسجد قرار دادن قبور از نگاه دو گروه روشن گردد و درپی، به تحقیق بارزترین مصادیق ممانعت پرداخته خواهد شد:
مصادیق مسجد قرار دادن قبور اولیا از دید فریقین
الف: طریقه وهابیت

سوالات مهم درباره حسینیه نصرت مشهد؛ راهنمای انتخاب، رزرو و برگزاری مراسم